Sau hơn hai năm triển khai, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đã mang lại những gam màu tươi sáng cho nông nghiệp tỉnh An Giang. Từ đồng ruộng đến tư duy sản xuất, người nông dân đã có những thay đổi rõ rệt, hướng đến làm lúa chất lượng cao, giảm chi phí, tăng lợi nhuận và thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, để Đề án không chỉ dừng lại ở những mô hình điểm mà thực sự lan tỏa, vận hành hiệu quả trên diện rộng, nhiều “nút thắt” về thể chế, liên kết và nguồn vốn vẫn cần sớm được tháo gỡ.

Tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị sơ kết sản xuất, tiêu thụ lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 và triển khai giải pháp vụ Hè Thu 2026

Ngày 15/4/2026, UBND tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị sơ kết sản xuất, tiêu thụ lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 và triển khai giải pháp vụ Hè Thu 2026. Đây không chỉ là dịp nhìn lại những kết quả đạt được mà còn là diễn đàn để các bên bày tỏ những trăn trở trong chuỗi liên kết “Tam nông”.

Hiệu quả thấy rõ từ ruộng đồng

Theo Bà Nguyễn Thị Lê, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV tỉnh An Giang cho biết, vụ Đông Xuân 2025-2026, nông dân An Giang đã có một mùa vụ thắng lợi rực rỡ. Với diện tích xuống giống đạt hơn 503.563ha, năng suất trung bình ước đạt 7,8 tấn/ha, vượt xa kế hoạch đề ra. Đáng chú ý, tỷ lệ lúa chất lượng cao hiện chiếm tới 73,55% sản lượng, minh chứng cho sự chuyển dịch mạnh mẽ về tư duy canh tác.

Vụ Đông Xuân 2025-2026, tỉnh An Giang xuống giống đạt hơn 503.563ha, năng suất trung bình ước đạt 7,8 tấn/ha

Nếu như trước đây, nhiều hộ còn chạy theo sản lượng thì nay đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chất lượng hạt gạo, giá trị đầu ra và tính bền vững. Các quy trình canh tác giảm phát thải, tiết giảm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật được áp dụng ngày càng phổ biến.

Theo tính toán, nông dân giảm được khoảng 67 kg giống/ha, tiết kiệm từ 4-5 triệu đồng chi phí sản xuất. Quan trọng hơn, lợi nhuận tăng thêm từ 3,6–5,3 triệu đồng/ha so với cách làm truyền thống. Đây là con số đủ sức thuyết phục để người dân mạnh dạn thay đổi tập quán canh tác.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế sâu bệnh, cải thiện môi trường đất và nước. Những cánh đồng lúa “ít phát thải” đang dần hình thành, tạo nền tảng cho một nền nông nghiệp xanh, bền vững.

Tuy vậy, phía sau những kết quả tích cực, sản xuất lúa ở An Giang vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Giá vật tư đầu vào tăng, thời tiết diễn biến khó lường, hạn hán và xâm nhập mặn có xu hướng gia tăng. Đặc biệt, mối liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp vẫn còn lỏng lẻo, khiến đầu ra chưa thực sự ổn định.

Nguồn vốn - “đòn bẩy” nhưng chưa thông suốt

Để sản xuất lúa chất lượng cao phát triển bền vững, ngoài kỹ thuật canh tác, yếu tố “hậu cần” như vốn, kho trữ, sấy, chế biến… đóng vai trò then chốt. Trong đó, tín dụng ngân hàng được xem là “đòn bẩy” quan trọng.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Giám đốc Agribank Chi nhánh An Giang đại diện các Chi nhánh Agribank trên địa bàn tỉnh khẳng định Agribank luôn xác định lúa gạo là ngành hàng ưu tiên hàng đầu. Với vai trò chủ lực trong tín dụng "Tam nông", Agribank không chỉ cung ứng vốn mà còn là đòn bẩy thúc đẩy liên kết chuỗi.

Ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Giám đốc Agribank Chi nhánh An Giang phát biểu tại hội nghị

Tại An Giang, Agribank hiện có 4 Chi nhánh loại I (gồm Agribank Chi nhánh An Giang, Chi nhánh Kiên Giang, Chi nhánh Kiên Giang II và Chi nhánh Phú Quốc) tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn. Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng dư nợ toàn tỉnh đạt 62.248 tỷ đồng, trong đó lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn chiếm hơn 80% trên tổng dư nợ cho vay. Riêng lĩnh vực trồng lúa đạt 13.733 tỷ đồng với hơn 26.000 khách hàng.

Đối với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, doanh số cho vay đạt 118,6 tỷ đồng, dư nợ gần 99 tỷ đồng. Những con số này cho thấy dòng vốn ngân hàng đã góp phần quan trọng giúp nông dân, hợp tác xã duy trì và mở rộng sản xuất.

Tuy nhiên, đại diện các Chi nhánh Agribank trên địa bàn tỉnh An Giang cũng kiến nghị cần sớm hoàn thiện cơ chế pháp lý về đăng ký giao dịch bảo đảm đối với tài sản trên đất nông nghiệp (như nhà kho, nhà màng) để các HTX dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi hơn. Điều này khiến nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp khó vay vốn lớn để đầu tư kho chứa, máy sấy hay nhà máy chế biến - những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị lúa gạo.

Không chỉ vậy, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, nhiều hợp tác xã chưa hoàn thiện pháp lý, năng lực tài chính yếu, phương án sản xuất chưa đủ sức thuyết phục ngân hàng. Đây là những rào cản khiến dòng vốn chưa thể “chảy” mạnh vào khu vực cần thiết.

Tháo gỡ "nút thắt" để phát triển bền vững hơn

Theo đánh giá của nhiều đại biểu tại hội nghị, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở vốn mà còn ở thể chế. Nhiều dự án vùng nguyên liệu liên kết chưa được phê duyệt chính thức, dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý để doanh nghiệp, hợp tác xã và ngân hàng cùng tham gia.

Năm 2026, tỉnh An Giang quyết liệt triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh. Tập trung mọi nguồn lực, phấn đấu đạt mục tiêu diện tích đăng ký 183.000ha trong năm 2026, không chỉ mở rộng diện tích mà phải đi vào chiều sâu. Tỉnh sẽ tập trung vận động nông dân áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, đẩy mạnh chuyển đổi số trong ghi chép nhật ký canh tác và truy xuất nguồn gốc.

Ông Ngô Công Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang phát biểu chỉ đạo tại hội nghị

Phát biểu tại hội nghị, ông Ngô Công Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, đã ghi nhận và biểu dương những kết quả ấn tượng của ngành nông nghiệp. Với năng suất trung bình ước đạt 7,8 tấn/ha (tăng 2,45% so với kế hoạch), vụ lúa này đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng khu vực I của tỉnh năm 2026.

Để duy trì đà phát triển và thực hiện hiệu quả Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang yêu cầu các địa phương và nông dân tuân thủ nghiêm lịch xuống giống vụ Hè Thu, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu. Đẩy mạnh áp dụng quy trình kỹ thuật giảm phát thải, ứng dụng chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc để nâng cao giá trị hạt gạo.

Ông yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở ngành liên quan khẩn trương rà soát, tham mưu UBND tỉnh tháo gỡ các "nút thắt" về thể chế, đặc biệt là việc sớm phê duyệt danh mục dự án liên kết để doanh nghiệp và ngân hàng có cơ sở triển khai dòng vốn.

Hướng đi nào để gỡ khó?

Trong bối cảnh đó, chuyển từ cho vay riêng lẻ sang cho vay theo chuỗi liên kết được xem là hướng đi tất yếu. Agribank đã và đang từng bước triển khai mô hình cấp tín dụng dựa trên dòng tiền, trong đó doanh nghiệp đầu mối giữ vai trò trung tâm. Theo mô hình này, ngân hàng cấp hạn mức cho doanh nghiệp; doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào và bảo lãnh cho nông dân, hợp tác xã vay vốn. Dòng tiền từ tiêu thụ sản phẩm được kiểm soát qua ngân hàng, giúp giảm rủi ro và đảm bảo khả năng thu hồi vốn.

Song song đó, chính sách tín dụng cũng được điều chỉnh linh hoạt hơn, như chấp nhận tài sản hình thành từ vốn vay, ưu tiên các phương án sản xuất có hợp đồng liên kết rõ ràng. Ngoài ra, việc đẩy mạnh số hóa dịch vụ ngân hàng, mở rộng ngân hàng lưu động, tổ vay vốn tại cơ sở cũng giúp người dân tiếp cận vốn nhanh hơn, giảm chi phí giao dịch.

Từ góc độ địa phương, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm hoàn thiện quy hoạch vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, đồng thời khuyến khích phát triển bảo hiểm nông nghiệp để giảm thiểu rủi ro do thiên tai, dịch bệnh.

Liên kết “4N” - chìa khóa bền vững

Có thể thấy, để Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp phát huy hiệu quả bền vững, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự liên kết chặt chẽ giữa “4 nhà”: Nhà nước - Nhà nông - Doanh nghiệp - Ngân hàng. Trong đó, việc hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị giữ vai trò then chốt.

Quang cảnh Hội nghị

Với vai trò ngân hàng thương mại chủ lực trong đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn, Agribank tiếp tục cam kết đồng hành, cung ứng nguồn vốn tín dụng kịp thời, linh hoạt, đồng thời không ngừng đổi mới phương thức cho vay theo chuỗi liên kết, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng giá trị hạt gạo.

Khi các “nút thắt” được tháo gỡ, dòng vốn được khơi thông và các mắt xích trong chuỗi giá trị được kết nối chặt chẽ, Đề án không chỉ mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho người dân mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, phát thải thấp. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của Agribank trong sứ mệnh đồng hành cùng “Tam nông”, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế./.

Minh Khương - VPĐD Tây Nam Bộ

Quay trở lại