Vàng không chỉ mang ý nghĩa hàng hóa thông thường mà còn là kênh tích trữ giá trị, gắn bó mật thiết với lịch sử tiền tệ và hành vi tài chính của người dân. Việc quản lý hoạt động kinh doanh vàng vì thế không đơn thuần là điều hành một thị trường hàng hóa, mà là điều tiết một yếu tố nhạy cảm có tác động tới tỷ giá, lạm phát và ổn định tài chính quốc gia.

Sau hơn 10 năm triển khai, Nghị định số 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (Nghị định 24) đã tạo ra nền tảng pháp lý quan trọng giúp kiểm soát thị trường và củng cố vai trò điều tiết của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Tuy nhiên, trước biến động phức tạp của thị trường vàng thế giới, xu hướng số hóa trong lĩnh vực tài chính, cùng yêu cầu minh bạch, chuẩn hóa hoạt động quản lý, khung chính sách hiện hành cần được cập nhật để phù hợp hơn với giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đó, Nghị định 232/2023/NĐ-CP (Nghị định 232) được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24, cập nhật các nội dung về điều kiện kinh doanh, chế độ báo cáo, quản lý hạn mức xuất nhập khẩu vàng và tăng cường trách nhiệm giám sát của NHNN. Tiếp nối chuỗi điều chỉnh chính sách, Thông tư 34/2025/TT-NHNN được ban hành ngày 09/10/2025 đã hướng dẫn chi tiết thi hành, làm rõ quy trình cấp phép, cấp hạn mức, chế độ báo cáo điện tử và cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp - tổ chức tín dụng - NHNN. Thông tư cũng bổ sung quy định về minh bạch hóa giao dịch, kiểm soát rủi ro và tăng cường giám sát tuân thủ, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý và ổn định thị trường vàng trong nước.

Có thể thấy, chuỗi văn bản gồm Nghị định 24/2012/NĐ-CP, Nghị định 232/2023/NĐ-CP và Thông tư 34/2025/TT-NHNN đã hình thành nên một khung pháp lý đồng bộ và hiện đại cho hoạt động kinh doanh vàng. Nếu Nghị định 24 đặt nền móng cho sự ổn định, thì Nghị định 232 và Thông tư 34 mang tinh thần của thời kỳ chuyển đổi - đề cao minh bạch, số hóa và quản trị rủi ro. Đây chính là cơ sở để các tổ chức tín dụng nhìn nhận rõ hơn vai trò của mình trong cung ứng và quản lý thị trường vàng, đồng thời chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới - nơi yêu cầu về tuân thủ, dữ liệu và công nghệ trở thành yếu tố sống còn. Tác động của Nghị định 232 và Thông tư 34 đến Agribank có thể nhận diện trên 4 bình diện chính: chiến lược - nghiệp vụ, quản trị rủi ro, công nghệ - dữ liệu và nhân lực - tổ chức.

Tác động về chiến lược và mô hình hoạt động

Với vai trò là ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực, Agribank không trực tiếp kinh doanh vàng miếng như một sản phẩm thương mại chủ đạo, song lại chịu ảnh hưởng gián tiếp từ biến động của thị trường vàng - thông qua kênh huy động vốn, tâm lý khách hàng, cũng như dòng chảy thanh khoản trong hệ thống. Thông tư 34 cùng Nghị định 232 và Nghị định 24 giúp củng cố khung điều hành thị trường vàng minh bạch và ổn định hơn, từ đó tạo môi trường thuận lợi cho Agribank trong hoạch định chiến lược thanh khoản và lãi suất.

Ở tầm chiến lược dài hạn, Thông tư 34 mở ra cơ hội để Agribank nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng theo hướng an toàn và hiện đại, trong khuôn khổ pháp luật cho phép, chẳng hạn như củng cố quy trình giữ hộ, quản lý tài sản cầm cố hoặc các dịch vụ phục vụ nhu cầu khách hàng…

Tác động về nghiệp vụ kinh doanh và quản lý rủi ro

Về mặt nghiệp vụ, Thông tư 34 quy định rõ cơ chế báo cáo, minh bạch giao dịch và quản lý hạn mức, buộc các tổ chức tín dụng tham gia thị trường vàng phải có hệ thống quản lý dữ liệu, báo cáo điện tử và kiểm soát nội bộ đồng bộ. Đối với Agribank, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để chuẩn hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ liên quan đến vàng, từ khâu tiếp nhận, giao dịch, lưu ký đến kế toán và báo cáo…

Việc kết nối dữ liệu trực tuyến với NHNN theo Thông tư 34 giúp ngân hàng giảm độ trễ thông tin, tăng khả năng giám sát tuân thủ và phát hiện sớm sai lệch. Song song đó, yêu cầu này cũng đòi hỏi Agribank phải đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ và bảo mật thông tin, đảm bảo luồng dữ liệu báo cáo tự động, chính xác và an toàn. Trong bối cảnh Agribank đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn hệ thống, việc áp dụng các tiêu chuẩn báo cáo điện tử theo Thông tư 34 là bước đi phù hợp, góp phần nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro hoạt động và gián tiếp nâng tầm quản trị của ngân hàng.

Về mặt thị trường, các quy định mới hạn chế đầu cơ, khuyến khích giao dịch hợp pháp sẽ làm giảm tính biến động của thị trường vàng và ngoại hối, giúp Agribank hoạch định chiến lược kinh doanh ngoại tệ và đầu tư tài chính với độ an toàn cao hơn. Tuy nhiên, ngân hàng cũng cần chủ động nhận diện rủi ro tiềm ẩn từ việc giá vàng thế giới có thể biến động bất thường khi nguồn cung - cầu trong nước bị điều tiết mạnh. Do đó, cơ chế quản trị rủi ro thị trường, đặc biệt là mô hình đo lường rủi ro thanh khoản và rủi ro giá, cần được cập nhật để phù hợp với bối cảnh mới.

Tác động về công nghệ, dữ liệu và hạ tầng quản lý

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Thông tư 34 là chuẩn hóa chế độ báo cáo điện tử và yêu cầu kết nối dữ liệu trực tuyến với NHNN. Đối với Agribank, điều này không chỉ đơn thuần là nâng cấp hệ thống báo cáo, mà còn là cơ hội để số hóa toàn diện hoạt động giám sát tuân thủ và phân tích dữ liệu thị trường.

Thông qua việc tích hợp dữ liệu vàng với hệ thống quản lý rủi ro và quản trị tài chính nội bộ, Agribank có thể theo dõi đồng thời biến động giá vàng, tỷ giá và hành vi khách hàng - ba yếu tố có liên hệ chặt chẽ trong điều hành thanh khoản và chiến lược lãi suất. Hệ thống dữ liệu tập trung còn giúp tăng khả năng phối hợp giữa các khối nghiệp vụ như: Nguồn vốn, Kinh doanh Ngoại hối, Quản lý Rủi ro và Công nghệ thông tin. Đây chính là điều kiện để Agribank từng bước xây dựng năng lực “giám sát theo thời gian thực”, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của NHNN và phù hợp với chuẩn Basel về quản trị rủi ro.

Tác động về tổ chức và nguồn nhân lực

Thông tư 34 cũng gián tiếp đặt ra yêu cầu mới về năng lực chuyên môn của cán bộ trong hệ thống. Việc cập nhật, hiểu rõ quy định pháp lý, nghiệp vụ vàng và ngoại hối, cùng khả năng sử dụng công nghệ dữ liệu, trở thành tiêu chí bắt buộc đối với đội ngũ làm công tác quản lý rủi ro, kế toán, thanh toán và pháp chế.

Đối với Agribank, đây là cơ hội để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo, tái cấu trúc đội ngũ theo hướng chuyên sâu, chuyên trách. Việc kết hợp hiểu biết pháp lý với kỹ năng công nghệ, cùng kinh nghiệm thị trường sẽ giúp ngân hàng tăng tính chủ động trong triển khai chính sách mới và phòng ngừa rủi ro pháp lý trong kinh doanh vàng.

Trước những thay đổi mang tính cấu trúc của khung pháp lý mới, Agribank cần có cách tiếp cận chủ động, thực chất và mang tầm hệ thống. Một số định hướng chính có thể bao gồm:

Thứ nhất, củng cố năng lực quản trị tuân thủ và khung pháp lý nội bộ. Cần rà soát, cập nhật toàn bộ các quy trình, quy chế liên quan đến hoạt động vàng, ngoại hối và tài sản đảm bảo bằng vàng để đảm bảo thống nhất với Thông tư 34.

Thứ hai, đầu tư và chuẩn hóa hệ thống công nghệ - dữ liệu. Agribank cần tích hợp hạ tầng dữ liệu vàng vào hệ thống quản trị rủi ro tập trung, bảo đảm kết nối trực tuyến, an toàn với NHNN. Song song, nên khai thác dữ liệu lịch sử về giá vàng, tỷ giá và hành vi khách hàng để phát triển các công cụ phân tích dự báo, hỗ trợ quyết định đầu tư và điều hành thanh khoản.

Thứ ba, phát triển năng lực nhân sự chuyên môn sâu. Đào tạo đội ngũ cán bộ nghiệp vụ nắm vững cả ba trụ cột: quy định pháp lý, kỹ năng phân tích rủi ro thị trường và ứng dụng công nghệ dữ liệu. Có thể triển khai các khóa đào tạo chuyên đề nội bộ về “quản lý hoạt động vàng và ngoại hối trong khuôn khổ pháp lý mới”...

Thứ tư, chủ động nghiên cứu, đề xuất chính sách. Với vai trò là ngân hàng có ảnh hưởng lớn tới thị trường nông thôn - dân cư, Agribank nên chủ động đề xuất với NHNN và các cơ quan quản lý những sáng kiến thực tiễn như phát triển sản phẩm vàng điện tử, mô hình hợp tác lưu ký vàng an toàn, hay chương trình tài chính vi mô gắn với tài sản vàng. Đây vừa là cách nâng cao hiệu quả kinh doanh, vừa đóng góp thiết thực cho việc hoàn thiện chính sách quốc gia.

Như vậy, đối với Agribank, tác động của khung pháp lý mới này không chỉ nằm ở khía cạnh tuân thủ mà còn ở tầm chiến lược phát triển. Việc nhận diện đúng cơ hội và thách thức, chủ động chuyển hóa các yêu cầu pháp lý thành động lực đổi mới sẽ giúp Agribank nâng cao năng lực quản trị, phát triển sản phẩm và khẳng định vị thế ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực trong thực thi chính sách tiền tệ. Sự tuân thủ nghiêm túc cùng với tư duy linh hoạt, sáng tạo trong ứng dụng công nghệ sẽ là chìa khóa giúp Agribank duy trì lợi thế cạnh tranh và tiếp tục đóng góp vào ổn định thị trường vàng, ổn định tài chính quốc gia.

Phương Anh - Ủy ban Chính sách Agribank
 

Quay trở lại