Không còn chỉ là loại nông sản phục vụ tiêu dùng nội địa như trước đây, trái dừa Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng nguyên liệu toàn cầu. Từ thực phẩm, mỹ phẩm, dược liệu đến vật liệu sinh học, các sản phẩm từ dừa ngày càng đa dạng, có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, cây dừa được xác định là cây trồng chủ lực quốc gia, được nhiều địa phương quan tâm ban hành cơ chế, chính sách nhằm phát triển bền vững.

Ông Phan Văn Bá (bìa trái) tham gia Diễn đàn “Quản lý sức khỏe cây dừa, nâng cao chất lượng đáp ứng thị trường” do Trường Đại học Trà Vinh tổ chức

Trong bức tranh đó, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tiếp tục giữ vai trò trung tâm với vùng nguyên liệu dừa lớn nhất cả nước. Đồng hành cùng người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, Agribank phát huy vai trò ngân hàng chủ lực đầu tư cho “Tam nông”, góp phần “khơi thông” dòng vốn tín dụng, thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị dừa hiện đại, bền vững.

Ngành dừa Việt Nam bứt phá mạnh mẽ

Sau hơn 15 năm phát triển, ngành dừa Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng. Từ khoảng 140.000ha năm 2010, đến năm 2025 diện tích đã đạt gần 201.000ha, kim ngạch xuất khẩu tăng từ 180 triệu USD lên hơn 1,1 tỷ USD.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam: Sự tăng trưởng này đến từ việc doanh nghiệp chủ động nắm bắt xu hướng thị trường, đầu tư công nghệ chế biến và không ngừng phát triển sản phẩm mới. 

Không chỉ phục vụ tiêu thụ nội địa như trước đây, trái dừa Việt Nam đang là thành phần quan trọng trong chuỗi nguyên liệu sản xuất toàn cầu

Đặc biệt, có những doanh nghiệp khởi nghiệp từ dừa đã tạo dấu ấn trên thị trường trong nước và quốc tế bằng những sản phẩm mới từ mật hoa dừa, từ dừa Sáp - một loại dừa hiếm và đã được cấy phôi cho ra chất lượng sáp ổn định 85-90%.

Hiện Việt Nam đứng thứ 7 thế giới về diện tích dừa, thứ 5 châu Á về thương hiệu sản phẩm chế biến sâu và xếp thứ 5 toàn cầu về ngành dừa. Đáng chú ý, số lượng nhà máy chế biến đã tăng mạnh từ 8 nhà máy năm 2015 lên khoảng 75 nhà máy hiện nay, cùng hệ sinh thái gần 600 doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh.

Ông Cao Bá Đăng Khoa - Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết: Hệ sinh thái ngành dừa đang ngày càng hoàn thiện với nhiều nhóm doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, dược liệu, vật liệu và thủ công mỹ nghệ. Điều này tạo nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị và mở rộng thị trường cho sản phẩm dừa Việt Nam.

Cùng với đó, các hợp tác xã đang chuyển mình mạnh mẽ, từ thu gom nguyên liệu sang tham gia sâu vào chuỗi liên kết. Việc ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với doanh nghiệp giúp nông dân ổn định đầu ra, giảm thiểu rủi ro thị trường và từng bước chuyển sang sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao.

“Thủ phủ Dừa” và yêu cầu tái cấu trúc chuỗi giá trị

Tại ĐBSCL, diện tích dừa duy trì khoảng 170.000- 175.000ha, chiếm trên 80% diện tích cả nước, với sản lượng gần 2 triệu tấn mỗi năm. Đây là nguồn nguyên liệu chủ lực cho ngành chế biến và xuất khẩu.

Nhiều địa phương đang phát triển cây dừa theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn. Các hợp tác xã tiêu biểu đã trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị.

Theo ông Nguyễn Văn Hây - Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Sơn Phú (Vĩnh Long) cho biết: Việc ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với doanh nghiệp đã giúp HTX ổn định sản xuất, tiêu thụ hàng triệu trái dừa mỗi năm, doanh thu đạt khoảng 100 tỷ đồng, đồng thời nâng cao thu nhập cho thành viên.

Giống dừa sáp nuôi cấy phôi do Trường Đại học Trà Vinh lai tạo

Một điểm nổi bật là cây dừa đang được khai thác theo hướng “không bỏ đi thứ gì”. Từ cơm dừa, nước dừa đến xơ, gáo, thân, lá… đều trở thành nguyên liệu cho nhiều ngành sản xuất, góp phần gia tăng giá trị kinh tế và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Tuy nhiên, ngành dừa vẫn đối mặt với một số “nút thắt”, như: Chi phí logistics cao, năng lực chế biến tại chỗ còn hạn chế, chuỗi cung ứng chưa thực sự tinh gọn. Điều này đòi hỏi phải tái cấu trúc theo hướng tăng cường chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế và đẩy mạnh liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi.

Định hướng đến năm 2030, ngành Dừa tập trung vào ba trụ cột: Phát triển vùng nguyên liệu bền vững; Đẩy mạnh chế biến sâu; và Tăng cường liên kết chuỗi giá trị - qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Dòng vốn Agribank “đồng hành” cùng chuỗi giá trị dừa

Trong tiến trình đó, dòng vốn tín dụng - đặc biệt từ Agribank - đóng vai trò “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy phát triển toàn diện ngành dừa.

Ngay từ năm 2025, Agribank đã chủ động phối hợp với Hiệp hội Dừa Việt Nam và các địa phương triển khai các chương trình kết nối tín dụng, trực tiếp làm việc với hợp tác xã, doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu vốn và tư vấn giải pháp tài chính phù hợp.

Cán bộ Agribank tham quan vườn ươm cây giống dừa sáp cấy phôi của gia đình anh Đặng Minh Bé (thứ 2, bên trái), xã Song Lộc, tỉnh Vĩnh Long

Nguồn vốn tín dụng được thiết kế linh hoạt, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị - từ trồng, chăm sóc, thu mua đến chế biến và tiêu thụ. Qua đó giúp người dân mạnh dạn đầu tư, doanh nghiệp mở rộng sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm.

Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng dư nợ của toàn khu vực đạt trên 310.000 tỷ đồng, trong đó cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt gần 83% trên tổng dư nợ cho vay. Dư nợ cho vay lĩnh vực dừa đạt 1.592 tỷ đồng, với trên 6.100 khách hàng vay vốn. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò “dẫn vốn” của Agribank trong phát triển ngành hàng dừa.

Nguồn vốn không chỉ giúp cải tạo vườn dừa, chuyển đổi giống mới mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, Agribank đẩy mạnh cung ứng dịch vụ ngân hàng hiện đại, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện tại khu vực nông thôn.

Hướng tới chuỗi giá trị dừa bền vững

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc xây dựng chuỗi giá trị dừa bền vững là yêu cầu tất yếu. Phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ, kiểm soát truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm là những yếu tố then chốt.

Theo định hướng hợp tác giữa Agribank và Hiệp hội Dừa Việt Nam, thời gian tới sẽ có hàng chục nghìn hộ nông dân được hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng, gắn với xây dựng thương hiệu “Chuỗi giá trị dừa bền vững Việt Nam”.

Cán bộ Agribank Chi nhánh Trà Vinh tham quan khu sơ chế dừa của Công ty TNHH MTV Phát Đặng (tỉnh Vĩnh Long)

Cùng với đó, các địa phương tiếp tục thu hút đầu tư vào chế biến sâu, phát triển công nghiệp phụ trợ và du lịch sinh thái gắn với cây dừa, mở rộng không gian phát triển cho ngành hàng.

Trong hành trình ấy, Agribank tiếp tục khẳng định vai trò ngân hàng chủ lực đồng hành cùng nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Không chỉ cung ứng nguồn vốn kịp thời, Agribank còn đóng vai trò kết nối các “mắt xích” trong chuỗi giá trị, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Khi dòng vốn Agribank được “khơi thông” đúng hướng, cây dừa miền Tây không chỉ là loại cây trồng truyền thống gắn bó với đời sống người dân mà còn trở thành một ngành kinh tế nông nghiệp giàu tiềm năng. Và trong hành trình ấy, Agribank tiếp tục khẳng định vai trò là ngân hàng chủ lực đồng hành cùng nông nghiệp, nông dân và nông thôn, góp phần nâng tầm giá trị nông sản Việt, phát triển kinh tế vùng ĐBSCL theo hướng xanh, bền vững và hiệu quả./.

Minh Khương - VPĐD Tây Nam Bộ

Quay trở lại