Từ bài toán xử lý rác thải đô thị nhiều năm đặt ra với Đà Nẵng, Dự án Nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại Khánh Sơn do Amaccao triển khai đang mở ra một hướng tiếp cận mới: biến rác thải thành nguồn năng lượng, giảm áp lực chôn lấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Với sự đồng hành của Agribank thông qua dòng vốn xanh quy mô nghìn tỷ đồng, dự án cho thấy cách tín dụng xanh đi vào những công trình hạ tầng môi trường thiết thực, có tác động xã hội rõ nét và gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Phối cảnh Dự án Nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại Khánh Sơn, công trình hướng tới biến rác thải đô thị thành nguồn năng lượng sạch

Khi rác thải không còn là “điểm cuối”

Tại Đà Nẵng, nơi hình ảnh một thành phố “đáng sống” luôn gắn liền với biển xanh, phố sạch và nhịp sống văn minh, sức ép từ chất thải rắn sinh hoạt đang đòi hỏi một lời giải căn cơ, hiện đại và bền vững hơn.

Suốt nhiều năm, xử lý rác thải đô thị thường được xem là “điểm cuối” của chuỗi tiêu dùng: rác được thu gom, vận chuyển rồi đưa về các bãi chôn lấp, tiếp tục tạo áp lực lên quỹ đất, nguồn nước, không khí và đời sống dân cư xung quanh. Nhưng trong tư duy kinh tế tuần hoàn, rác không chỉ là phần bị loại bỏ. Đó còn có thể là một nguồn tài nguyên thứ cấp nếu được quản lý bằng công nghệ phù hợp.

Dự án Nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại Khánh Sơn do Công ty Cổ phần Môi trường Việt Nam, đơn vị thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Amaccao, làm chủ đầu tư chính là một lời giải như vậy. Không chỉ xử lý rác, nhà máy hướng tới biến rác thành điện, biến áp lực môi trường thành nguồn lực phát triển, đưa khu xử lý chất thải trở thành một mắt xích của kinh tế tuần hoàn.

Tập đoàn Amaccao ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo hiểm với Agribank Chi nhánh Bắc Yên Bái, Agribank Chi nhánh Nam Đà Nẵng và ABIC cho Dự án điện rác Đà Nẵng

Dự án được triển khai tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn với quy mô gần 9,4 ha, tổng mức đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng. Nhà máy sử dụng công nghệ đốt rác phát điện Martin của Đức, công suất xử lý khoảng 1.100 tấn rác/ngày đêm và công suất phát điện khoảng 18 MW. Theo phương án kỹ thuật, sản lượng điện thương phẩm bình quân của nhà máy có thể đạt khoảng 105 triệu kWh/năm, đấu nối vào lưới điện quốc gia qua hệ thống 22 kV.

Những con số này không chỉ cho thấy tầm vóc của một dự án năng lượng - môi trường mà còn phản ánh cách Đà Nẵng đang dịch chuyển từ mô hình xử lý rác truyền thống sang mô hình thu hồi năng lượng. Mỗi ngày, thay vì tiếp tục dồn thêm áp lực lên bãi chôn lấp, một phần lớn chất thải sinh hoạt sẽ được đưa vào chu trình xử lý hiện đại hơn, tạo ra điện năng, giảm diện tích chôn lấp và hạn chế tác động môi trường kéo dài.

Dẫn vốn xanh vào những công trình nhiều thách thức

Tại lễ ký kết hợp đồng tín dụng cho dự án này, Agribank công bố cấp gói tín dụng tối đa lên tới 1.500 tỷ đồng để tài trợ cho Nhà máy điện rác Khánh Sơn. Trong thương vụ này, Agribank Chi nhánh Bắc Yên Bái đóng vai trò đầu mối thu xếp vốn, phối hợp cùng Agribank Chi nhánh Nam Đà Nẵng triển khai giải ngân. Sự đồng hành của ABIC trong vai trò nhà bảo hiểm cũng góp phần bổ sung thêm một lớp bảo vệ tài chính cho quá trình triển khai dự án.

Phát biểu tại lễ ký kết, ông Phạm Toàn Vượng - Tổng Giám đốc Agribank nhấn mạnh: “Việc tài trợ Dự án điện rác Khánh Sơn là bước cụ thể hóa định hướng phát triển đô thị xanh, bền vững của Thành phố Đà Nẵng cũng như chủ trương tăng trưởng xanh của Đảng và Chính phủ. Thông qua việc cấp tín dụng cho dự án, Agribank tiếp tục khẳng định vai trò ngân hàng thương mại nhà nước chủ lực trong đồng hành với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các dự án môi trường có tác động tích cực đến cộng đồng”.

 Ông Phạm Toàn Vượng - Tổng Giám đốc Agribank phát biểu tại lễ ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo hiểm đối với Dự án điện rác Đà Nẵng

Điểm đáng nói là dòng vốn này đã chọn đi vào một lĩnh vực không hề dễ dàng. Điện rác là nhóm dự án có tổng mức đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn dài, phụ thuộc vào nhiều biến số như nguồn rác đầu vào, giá bán điện, phí xử lý chất thải, chi phí vận hành, yêu cầu bảo trì và các tiêu chuẩn môi trường. Để cấp vốn cho một dự án như vậy, ngân hàng phải đánh giá không chỉ khả năng trả nợ mà còn phải nhìn vào năng lực công nghệ, tính pháp lý, hiệu quả môi trường và tác động cộng đồng.

Chính ở những dự án nhiều thách thức như vậy, vai trò của Agribank trong “bản địa hóa” dòng vốn xanh càng được khẳng định. Nguồn vốn AGREENFI từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) không chỉ là một khoản tín dụng ưu tiên. Đi cùng nó là bộ tiêu chí môi trường - xã hội chặt chẽ, yêu cầu dự án chứng minh được tác động tích cực như giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và kiểm soát rủi ro môi trường.

Trong vai trò cầu nối chiến lược, Agribank không chỉ khơi thông nguồn vốn quốc tế đến với doanh nghiệp Việt mà còn chuyển hóa các chuẩn mực tài chính xanh toàn cầu thành những công trình hữu hình trên đất nước Việt Nam. Từ hồ sơ thẩm định đến thực địa dự án, từ bộ tiêu chí ESG đến năng lực vận hành thực tế, dòng vốn xanh chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt vào đúng nơi cần thiết. Và Khánh Sơn chính là một điểm đến như vậy. Ở đây, vốn xanh không chỉ tiếp sức cho một doanh nghiệp xây dựng nhà máy mà còn cùng chính quyền và người dân tìm lời giải cho một bài toán đô thị hóc búa: xử lý rác thải sinh hoạt bằng công nghệ hiện đại, giảm dần áp lực chôn lấp, tái tạo điện năng và mở ra một hướng đi mới cho hạ tầng môi trường khu vực miền Trung.

Về phía Tập đoàn Amaccao, ông Nguyễn Văn Vinh - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc khẳng định: “Tập đoàn sẽ tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, bảo đảm chất lượng để đưa nhà máy vào vận hành trong thời gian sớm nhất. Đồng thời, dự án không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ xử lý môi trường mà còn hướng tới trở thành điểm nhấn về giáo dục môi trường và tham quan của thành phố”.

Tiếp tục kiến tạo đường dẫn cho nguồn lực tài chính quốc tế “cập bến”

Giá trị của Nhà máy điện rác Khánh Sơn nằm ở công suất xử lý 1.100 tấn rác/ngày đêm hay sản lượng điện thương phẩm dự kiến khoảng 105 triệu kWh/năm. Quan trọng hơn, dự án góp phần thay đổi cách nhìn về rác thải đô thị từ gánh nặng phải chôn lấp thành nguồn nguyên liệu có thể được xử lý, thu hồi năng lượng và tái tạo giá trị. Thông qua quá trình đốt rác phát điện, nguồn nhiệt dư được chuyển hóa thành điện sạch, bổ sung nguồn cung thiết thực cho lưới điện quốc gia. Phần xỉ đáy lò sau xử lý có thể được tận dụng để sản xuất vật liệu xây dựng như gạch không nung, cấu kiện bê tông, qua đó giảm thiểu lượng chất thải phải xử lý cuối cùng. Đây chính là vòng tròn lợi ích của kinh tế tuần hoàn khi rác thải được quản lý trong một chu trình khép kín hơn, hạn chế lãng phí tài nguyên và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Không dừng lại ở các thông số kỹ thuật, dự án còn mang giá trị xã hội rõ nét khi hỗ trợ Đà Nẵng tiến gần hơn tới mục tiêu đô thị xanh, văn minh và đáng sống. Với định hướng trở thành điểm tham quan, giáo dục môi trường trong tương lai, nhà máy còn có thể góp phần thay đổi những định kiến lâu nay về các khu xử lý chất thải, từ một không gian thường bị né tránh thành nơi cộng đồng có thể nhìn thấy cụ thể cách công nghệ tham gia giải quyết vấn đề môi trường.

Đoàn công tác Agribank khảo sát thực địa Dự án Nhà máy điện rác Khánh Sơn

Chính sự cộng hưởng ấy đưa điện rác Khánh Sơn vượt khỏi khuôn khổ của một dự án kinh doanh. Đây là công trình nằm tại giao điểm của nhiều xu hướng lớn: đô thị hóa, quản lý chất thải bền vững, chuyển dịch năng lượng, kinh tế tuần hoàn và tài chính xanh. Trong bức tranh đó, Agribank không dừng lại ở vai trò của một bên cấp vốn. Ngân hàng đang kiến tạo một đường dẫn để nguồn lực tài chính quốc tế “cập bến”, đi vào những bài toán phát triển cụ thể của Việt Nam.

Điện rác Khánh Sơn, vì thế, không còn là câu chuyện riêng của Amaccao, Agribank hay Đà Nẵng. Đó là một tín hiệu cho thấy công cuộc chuyển đổi xanh tại Việt Nam đang đi vào những lĩnh vực thực chất hơn, nơi ít hào quang bề nổi nhưng lại quyết định chất lượng phát triển dài hạn của đô thị.

Từ một khu xử lý rác chịu nhiều áp lực, một nhà máy điện rác hiện đại đang dần hình thành. Từ một thách thức môi trường đô thị, một mô hình kinh tế tuần hoàn đang mở ra. Và từ dòng vốn AGREENFI qua “kênh dẫn” Agribank, có thể thấy tài chính xanh đang âm thầm chảy vào những công trình cần thiết nhất cho tương lai bền vững của các đô thị Việt Nam.

Minh Nguyệt

Quay trở lại